Optionele conventionele terugkeer van een schenking

Standpunt nr. 16030 dd. 04.04.2016

Art. 2.7.3.1.1. VCF


Een gewoon beding van terugkeer, dat voorziet dat het voorwerp van de schenking terugkeert naar de schenker indien de begiftigde vóór de schenker komt te overlijden, werkt als een ontbindende voorwaarde. Indien de ontbindende voorwaarde wordt vervuld, keert het voorwerp van de schenking met terugwerkende kracht terug naar de schenker, zonder dat daarmee enige wilsuiting is gemoeid.

Dit is niet het geval bij een optionele conventionele terugkeer. Het vooroverlijden van de begiftigde opent voor de schenker een recht: de terugkeer al dan niet laten plaatsvinden. Er is dus een wilsuiting van de schenker vereist om de terugkeer te laten plaatsvinden.

Als de schenker zijn wil uit om het voorwerp van de schenking terug te nemen, behoort het geschonken goed niet tot de nalatenschap van de begiftigde maar doet er zich een conventionele overdracht voor tussen het vermogen van de schenker en het vermogen van de begiftigde.

In het geval van een optionele bedongen terugkeer is er geen sprake van de zuivere werking van een ontbindende voorwaarde. De schenking is gebeurd en wordt niet ongedaan gemaakt door het loutere feit dat  de begiftigde komt te overlijden vóór de schenker.

Vermits de optionele terugkeer kan worden beschouwd als een last die aan de schenking was gekoppeld, wordt deze overdracht ontleed als een overdracht onder bezwarende titel.

De schenker krijgt immers een optie om het goed terug te nemen onder de opschortende voorwaarde van het vooroverlijden van de begiftigde. Als de opschortende voorwaarde wordt vervuld, kan de schenker zijn optie lichten waardoor er een nieuwe overdracht van het goed plaats vindt.

Was het voorwerp van de schenking een onroerend goed, dan is op de overdracht het verkooprecht verschuldigd. De situatie is vergelijkbaar met iemand die een goed verkoopt en aan de koper een optie geeft om het goed terug te kopen. Bij het lichten van die optie is er ook opnieuw verkooprecht verschuldigd.

Indien de opschortende voorwaarde die de optie doet ontstaan wordt vervuld, nl. door het vooroverlijden van de schenker, én de schenker zijn wil uit om de optie te lichten, moet er, indien het gaat om een onroerend goed, verplicht een verklaring ter registratie worden aangeboden waarin alle gegevens vermeld worden om de heffing van het verkooprecht mogelijk te maken.

 

---------------

  • publicatie op 18.04.2016