Wat is de planbatenheffing?

Basis

De planbatenheffing kan worden opgelegd wanneer de overheid een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) heeft opgemaakt waardoor de bestemming van uw perceel is gewijzigd. Door deze bestemmingswijziging is de  waarde van uw  perceel toegenomen.  Men spreekt in dit verband van planbaten. Op die meerwaarde is een belasting verschuldigd, de planbatenheffing.

Een RUP kan worden vastgesteld door het Gewest, de provincie of de gemeente.

Potentiële meerwaarde

De planbatenheffing is dus een heffing die verschuldigd is door de eigenaars van percelen die door een bestemmingswijziging een potentiële meerwaarde krijgen. Dat is het geval bij bestemmingswijzigingen waarbij onbebouwbare gronden herbestemd worden tot woonzone, zone voor bedrijvigheid of recreatiezone. De grond wordt bvb. herbestemd van “landbouw” naar “wonen”. Ook een omzetting naar de bestemming "winning van oppervlaktedelfstoffen" kan planbatenheffing met zich meebrengen.

Niet alle bestemmingswijzigingen geven aanleiding tot planbatenheffing. Voor elke bestemmingswijziging zijn ook andere tarieven van toepassing. Een overzicht van de bestemmingswijzigingen en de overeenstemmende tarieven vindt u onder de rubriek Tarieven.

De exacte bestemmingswijzigingen die het perceel ondergaan ten gevolge van het ruimtelijk uitvoeringsplan dat de planbatenheffing doet ontstaan, zijn steeds opgenomen in de berekeningsbijlage bij het aanslagbiljet.

Tegenhanger van planschadevergoeding

Eigenaars van percelen kunnen van de overheid een planschadevergoeding eisen wanneer zij ingevolge een in werking getreden bestemmingsplan niet meer in aanmerking komen om te bouwen of te verkavelen op een bepaald perceel. De planbatenheffing is er de tegenhanger van: planbaten kunnen door de overheid worden geëist van de eigenaars als hun perceel op basis van een in werking getreden ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) in aanmerking komt voor het verlenen van een bouw- of verkavelingsvergunning.

Doelstelling

De inkomsten van de heffing dragen bij tot de financiering van het ruimtelijk beleid in Vlaanderen, onder meer voor het betalen van planschadevergoeding, die de Vlaamse overheid betaalt, als percelen door een bestemmingswijziging in waarde dalen.